Een studiekeuze-check in het MBO

15 jun 15

Een studiekeuze-check in het MBO

Hoe je met 25 mensen - online en op afstand - in 1 week 7 nieuwe prototypes voor een studiekeuze-check ontwikkelt

De vraag was duidelijk. Hoe ontwikkel je met een groep van ongeveer dertig mensen van verschillende MBO-instellingen een aantal vernieuwende ideeën over studiekeuze check in het MBO? Met een studiekeuze-check toets je of een opleiding goed bij je past. Wij kregen de opdracht om een ontwerpproces vorm te geven waarbij docenten en beleidsmakers van MBO-instellingen nieuwe ideeën voor zo’n check konden ontwikkelen. Er moest ruimte zijn voor zoveel mogelijk mensen om te participeren. En problemen door afstand en tijd moesten zoveel mogelijk worden vermeden.

Een online platform als “snelkookpan”

De aanpak die we kozen is geïnspireerd op het online platform dat we ontwikkelden voor Oxfam Novib. Op basis van deze ervaring ontwikkelden we in opdracht van MBO Diensten de “Studiekeuze-check Ontwerpstudio”.

 

In deze ontwerpstudio werkten we 7 dagen lang met 25 mensen in een online ‘snelkookpan’ om uiteindelijk 7 prototypes voor een studiekeuze-check op te leveren. Er was slechts één plenair ontmoetingsmoment. De rest van de samenwerking vond plaats vanaf ieders eigen werkplek via het online platform. Deelnemers aan de ontwerpweek zijn beleidsmakers, managers en docenten in het MBO. Zij brachten in kaart welke initiatieven er op dit moment al zijn en welke mogelijkheden er zijn om dit beter en anders te doen.

Inhoudelijke opbrengst in de vorm van prototypes

De zeven prototypes bestaan elk uit een korte beschrijving en een tijdlijn. Ingrediënten zijn bijvoorbeeld:

  • Een zelfonderzoek die leerlingen helpt de eigen talenten op het spoor te komen. Ze krijgen hulp bij het beter begrijpen van hun talenten en bij de vertaling van talenten naar een opleiding;
  • Een spelmiddag waarin leerlingen geholpen worden bij hun keuze door spelen van een spel. In dit spel zitten korte feedback-loops waarbij infographics, cartoons en filmpjes gebruikt worden;
  • In korte tijd doorlopen leerlingen een mini-variant van de opleiding waar ze belangstelling hebben. Ze krijgen een echte mini-syllabus, leggen een proeve van bekwaamheid af en krijgen begeleiding van een student;
  • Leerlingen sporen op wat hun voorouders deden. Aan de hand hiervan gaan ze op zoek naar onbekende beroepen. Dit helpt om op een nieuw spoor te komen en open te staan voor andere opleidingen.

 

Elke dag inloggen en een opdracht uitvoeren

Deelnemers logden een week lang elke ochtend in op het online platform. ’s Ochtends om half elf was daar elke dag een nieuwe opdracht te vinden. Opdrachten bestonden uit bijvoorbeeld het doen van een brainstorm, het bekijken van filmpjes, het lezen van input van collega’s van andere locaties, het doen van een interview met een leerling, het voorleggen van een idee aan collega, het stemmen op een idee dat je het beste vindt etc. Elke dag van de week stond een andere activiteit centraal en elke dag van de week voerden deelnemers een opdracht uit.

Het werk achter de schermen was cruciaal

Het platform had als doel gezamenlijk enkele bruikbare prototypes voor een studiekeuze-check voor het MBO te ontwikkelen. Dit betekende dat niet alleen de deelnemers elke dag aan opdrachten werkten maar ook dat wij, aan de ‘achterkant’ van het platform veel werk te doen hadden. We waren elke dag druk bezig om inbreng van deelnemers samen te brengen, die voor te leggen aan experts, de input te verrijken door ze aan anderen met een heel nieuw perspectief voor te leggen.

 

Dit werk achter de schermen vormde elke dag de basis voor een nieuwe opdracht voor de deelnemers. Zo zorgden we ervoor dat we telkens voortbouwden op ieders inbreng.

Van voorbereiden tot het ontwikkelen van prototypes: acht fases

Tijdens deze online ontwerpstudio hebben we de volgende stappen gevolgd:

  1. Voorbereiden: Een paar weken voor het begin van de ontwerpstudio hebben wij, als facilitators van Kessels & Smit, The Learning Company, met alle deelnemers persoonlijk contact gezocht om hen voor te bereiden op de werkwijze. Als deelnemer zou je elke dag zo’n anderhalf uur aan het ontwerpproces moeten besteden. Dat betekent niet dat je alleen maar achter je beeldscherm zit. Je checkt de opdracht op het online platform, dat we speciaal en op-maat hebben ingericht voor dit proces. Afhankelijk van de activiteit, bespreek je dingen met je collega’s op school, interview je studenten of docenten om vervolgens de opbrengsten daarvan weer te delen op het online platform.
  2. Kennismaken: Net als in een regulier ontwerpproces is het van belang dat je weet wie je co-ontwerpers zijn. We begonnen de ontwerpstudio daarom met een ronde kennismaken. Iedere deelnemer zocht telefonisch contact met een andere deelnemer. Daarnaast maakte iedereen een eigen profiel aan en liet een berichtje achter op het forum. In deze fase maakten ze dus zowel kennis met elkaar als met het online platform. We organiseerden ook een ‘echte ontmoeting’. Tijdens een lunch wisselden deelnemers kennis uit over hun eigen werkwijze. Veel MBO-instellingen experimenteren immers al met de studiekeuze check.
  3. Anders kijken: Bij het vormgeven van de ontwerpweek hebben we ons onder andere laten inspireren door Design Thinking. Daarin wordt divergent denken (verbreden, uitweiden) afgewisseld met convergent denken (focussen, samenbrengen). In tegenstelling tot analytisch denken is er in deze benadering veel ruimte voor het bedenken van ongewone ideeën. Deelnemers hebben in deze fase de kiemen ontwikkeld voor de uiteindelijke 7 prototypes die we hebben opgeleverd. Filmpjes en vragen uit de online intake moesten hen helpen om een nieuw denkspoor te komen. Dit werd erg gewaardeerd door de deelnemers.
  4. Leren van successen: Ter voorbereiding aan de ontwerpweek hebben de deelnemers een student geïnterviewd, die een succesvolle studiekeuze heeft gemaakt. De deelnemers lazen elkaars interview om daaruit lessen te trekken voor onze eigen ontwerpproces. Ook hebben we de 15 conceptideeën van de vorige dag breder gevalideerd. Iedereen die maar wilde, kon zijn stem uitbrengen op de beste ideeën. Er zijn ongeveer 120 stemmen uitgebracht. Uiteindelijk bleven er 7 ideeën over, die we vervolgens aan de kritische blik van een panel van ‘friskijkers’ (drie mensen van buiten die met een heel ander perspectief kunnen kijken naar de ideeën) hebben onderworpen. Opdracht aan de friskijkers was om na deze fase van convergeren weer te divergeren en input te geven om de ideeën verder uit te bouwen. Het leidde tot levendige discussies op het platform over talenten, games en vernieuwende werkvormen.
  5. Testen in de praktijk: We hebben bewust al vroeg een moment ingebouwd in de ontwerpweek, waarin concept-ideeën getest worden. Dit is een beproefde aanpak bij het ontwikkelen van IT-producten. Wij vroegen de deelnemers om de ideeën verder te ontwikkelen aan de hand van de feedback van de friskijkers. Om deze vervolgens voor te leggen aan een docent en een student. De feedback werd vervolgens weer gedeeld op het platform.
  6. Afstand nemen: Ontwerpprocessen zijn ook gebaat bij afstand nemen. Als wij afstand nemen, werkt ons brein door. Dan ontstaan de beste ideeën. Deze fase viel samen met het weekend. We stelden een e-book over studiekeuze-check ter beschikking aan de deelnemers. Daarnaast kregen ze een podcast met hun favoriete muziek te horen. De muziek verzamelden we tijdens de een online survey ter voorbereiding aan de ontwerpweek.
  7. Prototypes uitwerken: Tijdens de laatste werkdag van de ontwerpweek hebben we gezamenlijk via de online omgeving de ideeën uitgewerkt tot de 7 prototypes zoals die er nu liggen. De feedback van de docenten en studenten uit de ‘testfase’ was hierin bepalend.
  8. Afsluiten: Een intensief traject vraagt om een feestelijke afsluiting. We stuurden elke deelnemer een taart toe. De taart was bedoeld om het gemakkelijk te maken om aan collega’s iets te vertellen over deze ontwerpweek. Natuurlijk was de taart ook bedoeld om te vieren dat we samen het intensieve ontwerpproces tot een goed einde hebben gebracht en om de deelnemers hiervoor te bedanken. De feestvreugde werd uiteraard op het platform met elkaar gedeeld via taartselfies.

 

Hoe kijken deelnemers terug op de ontwerpweek?

Een week nadien stuurden we alle deelnemers een korte vragenlijst toe. In totaal vulden 17 (van de 25) deelnemers deze enquete in.
Veel van hen vinden dat zij zelf een actieve bijdrage hebben geleverd aan dit ontwerpproces en kijken daar goed op terug. Een aanzienlijk deel (8) van hen had zelfs nog actiever willen bijdragen: “Ik houd van brainstormen met anderen.”
Men beleefde ook plezier aan het proces: “De opzet om op deze manier te werken was vernieuwend en inspirerend.
Iemand anders zegt vooral plezier te hebben beleefd aan de inhoud, en deze deelnemer "had nog nooit op afstand met elkaar iets tot stand gebracht, althans niet op deze manier. Erg interessant neveneffect.”
En de taart? Die bleek een groot succes. Het gaf een deelnemer “toen pas het gevoel iets gedaan te hebben waar anderen iets aan hebben gehad."

 



Reacties op dit item

Wat een inspirerende aanpak! Wat me aanspreekt is de online co-creatie die tot stand is gekomen. Knap hoe jullie dat voor elkaar hebben gekregen. Jullie geven aan geïnspireerd te zijn door Design Thinking, met name door divergent denken af te wisselen met convergent denken en ongewone ideeën te bedenken. Ik werk zelf ook veel met deze methode en zie nog andere raakvlakken. Co-creatie tussen verschillende belanghebbenden, onderzoek doen om ideeën te bedenken en te toetsen, het ontwikkelen van prototypes: allemaal het werk van Design Thinkers!
Wat ik nog zou willen toevoegen aan jullie aanpak is het écht centraal stellen van de studenten, de eindgebruikers van de studiokeuze-check. Hoe is de studiekeuze-check écht van toegevoegde waarde voor hen? Hoe gaat het hen helpen betere studiekeuzes te maken? Hoewel de studenten door de deelnemers wel geraadpleegd zijn (door interviews en feedback te vragen), denk ik dat zij een meer centrale rol hadden kunnen innemen. Was het bijvoorbeeld mogelijk om ze als deelnemers aan de ontwerpstudio mee te laten doen? Ben benieuwd wat jullie overwegingen waren!
Door: Bianca van Overmeeren | 19-06-2015 15:55
Dag Bianca, Wat leuk om je uitgebreide reactie op onze blog te lezen. Dankjewel! Ik vond het zelf ook bijzonder dat het ‘samen iets maken’ bleek te werken op afstand. De eerste dag toen we alles online hadden staan waren we ook gewoon zenuwachtig: zullen al die mensen wel gaan komen? Zullen ze het leuk vinden? Nou: ja dus! Je punt over de studenten is een goeie. Onze directe doelgroep nu bestond uit de medewerkers maar ik denk dat je helemaal gelijk hebt. Hier zouden studenten heel dicht op moeten zitten. Iets voor de volgende ronde… Gaan we scherp op zijn. Groetjes en wie weet tot ziens nog eens, Suzanne
Door: Suzanne Verdonschot | 22-06-2015 20:37

Reageer op dit item

Naam

E-mail

Reactie

 


Andere interessante blogs op het thema “Kessels & Smit” voor jou geselecteerd:


De impact van een leiderschapsprogramma

28 nov

De impact van een leiderschapsprogramma

Een leiderschapsprogramma ondersteunt managers in een grote internationale organisatie in hun ontwikkeling. In 2011 werd Kessels & Smit gevraagd om het programma te herontwerpen. In de afgelopen jaren ontvingen we veel positieve feedback van deelnemers en andere betrokkenen. We hadden echter nog geen compleet beeld...

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

26 sep

Gespreid Leiderschap in het onderwijs - een kleine inkijk

In hun werk als onderwijsonderzoekers bezoeken Frank Hulsbos en Stefan van Langevelde regelmatig scholen in het primair, voortgezet en beroepsonderwijs. "Ons onderzoek gaat altijd om de vraag hoe een werkomgeving in de school eruitziet die leidt tot verbetering en vernieuwing van het onderwijs en de...

Een activerende kick-off voor je onderzoek organiseren

22 sep

Een activerende kick-off voor je onderzoek organiseren

Ruimte voor fantasieën, aannames en vooroordelen Als je onderzoek doet in een organisatie, is het de bedoeling dat iemand van de inzichten uit het onderzoek leert. Het is daarom zaak om leerzame manieren van werken te kiezen tijdens het onderzoek en voor de presentatie...

De Weegschaal

21 aug

De Weegschaal

Leren op de werkplek is efficiënter dan het aanbieden van formele trainingen. Vooral als het gaat om leren van werkgerelateerde vaardigheden en kennis. De vraag voor veel organisaties is hoe ze het leren op de werkplek kunnen inrichten. Onderzoek op dit vlak laat...

Dit item is niet beschikbaar in het Nederlands.

24 jul



...

Neem je talenten onder de loep

20 jun

Neem je talenten onder de loep

Weet jij eigenlijk waar je goed in bent? Heb je al eens stil gestaan bij wat jou energie geeft en wat energie vreet? Wat zijn die activiteiten waar je naar uitkijkt of waarbij je de tijd uit het oog verliest? ...

MADE als plek om uit te wisselen en te ontwerpen - 2

8 jun

MADE als plek om uit te wisselen en te ontwerpen - 2

Vorige week organiseerden we een ‘Make a Difference Event’. Geen jubileum of lustrumviering, geen strategische conferentie, maar een experiment om ruimte te creëren voor collectieve reflectie en onderzoek - door onszelf en anderen uit ons netwerk - naar de vraag: wat willen en kunnen we nog meer neerzetten om bij te dragen aan het welzijn en leervermogen van individuen, wijken en organisaties.

Het vorige blog beschreef de aanleiding en focus, hier een impressie van wat er gebeurde toen 250 betrokken en bevlogen mensen in één ruimte samen kwamen voor drie dagen, en we ze uitnodigden om hun verhalen, ideeën, vragen en dromen te delen en om te zetten in creativiteit….

Over MADE: ons Make a Difference Event - 1

7 jun

Over MADE: ons Make a Difference Event - 1

Het besef dat Kessels & Smit, The Learning Company 40 jaar geleden is opgericht, leidde vorige zomer tot een interessant gesprek in onze groep. Het idee van de verjaardag riep kernvragen op: onze (werk)wereld verandert in hoog tempo. Hoe kunnen we, trouw blijvend aan ons DNA, onze plek en bijdrage opnieuw ijken en herdefiniëren, helemaal passend bij wat er nu speelt en nodig is. Hoe zijn we de komende tijd het meest van waarde voor de omgeving waarin we leven en werken - waar zijn we van? Wat zijn onze kernkwaliteiten? Wat voor organisatie willen we zijn, waar willen we aan bijdragen? Kunnen we onszelf (nog een keer opnieuw) heruitvinden, terwijl we tegelijk onszelf blijven?

Nadenkend over hoe we dat wilden aanpakken kwamen we al snel tot het idee dat we deze zoektocht niet alleen wilden oppakken. We besloten anderen uit ons netwerk, met gelijkaardige dromen en vragen, uit te nodigen. Niet om met ons mee te denken over onze vragen, maar om tegelijk met ons hun eigen zoektocht vorm te geven – zodat we met elkaar een soort collectieve ruimte voor onderzoek en nieuwe ideeën zouden maken. Een bubbel van creatieve energie, waarbij je elkaar inspireert. Met anderen erbij zouden we meer uitgedaagd worden om buiten onze bestaande kaders te denken, zo redeneerden we. Bovendien waren we enthousiast over het idee dat we met onze vragen (en niet met eventuele antwoorden of plannen) ruimte zouden kunnen maken voor het zoekproces van anderen.
vorige
1 2 3 ... 27 28 29
volgende